W wieku 93 lat zmarł Bob Pettit – pierwszy w historii zdobywca nagrody MVP, dwukrotny król strzelców i jeden z zawodników, którzy na nowo zdefiniowali pozycję silnego skrzydłowego w NBA. Choć dla współczesnych kibiców jego nazwisko może brzmieć jak odległe echo początków ligi, historia jego kariery ma wszystko, czego potrzeba na dobry sportowy film. Droga wielkiego lidera St. Louis Hawks na koszykarski Olimp nie była bowiem usłana różami. Zaczęła się od dwukrotnego wyrzucenia z drużyny w liceum i sceptycyzmu wobec jego zbyt szczupłej sylwetki, a zakończyła legendarnymi pojedynkami z Billem Russellem i Wiltem Chamberlainem.
Dodaj PROBASKET do preferowanych źródeł w wyszukiwarce Google!
Trudno dziś uwierzyć, że jeden z najwybitniejszych zawodników w dziejach dyscypliny na samym początku nie potrafił nawet przebić się do szkolnej drużyny. Młody Bob Pettit został dwukrotnie skreślony z zespołu Baton Rouge High School – najpierw w pierwszej, a później w drugiej klasie. Przełom nastąpił dzięki wsparciu ojca, który pełnił funkcję miejscowego szeryfa i zachęcał syna do jeszcze cięższej pracy.
Bob zaczął godzinami trenować na podwórkowym koszu. Gdy zapadał zmrok, otwierał okno swojego pokoju i włączał dwie biurkowe lampki, które oświetlały znajdującą się poniżej obręcz. Determinacja szybko przyniosła efekty. W ciągu niespełna roku urósł o kilkanaście centymetrów, jako trzecioklasista wreszcie przebił się do drużyny, a rok później poprowadził Baton Rouge do pierwszego od ponad dwóch dekad mistrzostwa stanu.
Mimo sukcesów w szkole średniej i na uczelni LSU, wejście do zawodowej ligi wiązało się z ogromną niepewnością i brakiem środków. Gdy w 1954 roku Pettit podpisywał kontrakt z Milwaukee Hawks (później – St. Louis Hawks), na swoim koncie bankowym miał zaledwie 100 dolarów — dziś byłoby to około 1240 dolarów. Chwilę później jego sytuacja finansowa zmieniła się diametralnie. Klub zaoferował mu rekordowy jak na owe czasy kontrakt debiutancki opiewający na 11 tysięcy dolarów, czyli około 135 tysięcy według dzisiejszej wartości pieniądza.
Jednak nawet po tym, gdy już trafił do NBA, nie brakowało głosów powątpiewających, czy Pettit poradzi sobie w znacznie bardziej fizycznej lidze. Przy 206 centymetrach wzrostu ważył zaledwie około 93 kilogramów, przez co wydawał się zbyt drobny, by skutecznie rywalizować pod koszem z dużo silniejszymi rywalami. Wtedy kluczowej korekty dokonał trener Red Holzman, który już podczas pierwszego obozu przygotowawczego przesunął go ze środka na skrzydło.
W tamtych czasach wysoki zawodnik najczęściej miał przede wszystkim walczyć pod koszem, dlatego taki styl gry był czymś wyjątkowym. Młody koszykarz musiał więc niemal nauczyć się gry od nowa – zamiast operować tyłem do kosza, zaczął grać przodem do obręczy i z większej odległości. Ta zmiana okazała się przełomowa: pomogła mu rozwinąć styl, który z czasem stał się jednym ze znaków rozpoznawczych nowoczesnego silnego skrzydłowego.
To właśnie niezłomna etyka pracy, fizyczność i walka o każdą piłkę stały się jego znakami rozpoznawczymi. W swoim debiutanckim sezonie Pettit zdobywał średnio 20,4 punktu i 13,8 zbiórki na mecz, sięgając po nagrodę dla najlepszego debiutanta NBA. Jego podejście do gry najlepiej podsumował wielki rywal, legenda Boston Celtics, Bill Russell:
– Bob sprawił, że „dodatkowy wysiłek” stał się częścią sportowego słownika.
Russell dodawał również, że Pettit był jednym z najbardziej wymagających rywali, z jakimi przyszło mu się mierzyć, a im większa była stawka, tym lepiej prezentował się na parkiecie. Sam zawodnik podchodził do tego w prosty sposób – jeśli na początku meczu spudłował dziesięć rzutów z rzędu, uznawał, że musi oddać dziesięć kolejnych, aż wreszcie trafi do kosza.
Co ciekawe, dwaj rywale, którzy przez lata toczyli ze sobą jedne z najbardziej zaciętych pojedynków w NBA, w 1964 roku znaleźli się po tej samej stronie barykady. Obaj zostali wybrani przez Reda Auerbacha do ośmioosobowej ekipy NBA All-Stars, która w ramach tournée organizowanego przez Departament Stanu odwiedziła m.in. Polskę. Amerykanie zmierzyli się tutaj z pięcioma zespołami – Legią Warszawa, AZS AWF Warszawa, Śląskiem Wrocław, Wisłą Kraków i Wybrzeżem Gdańsk. Pettit szczególnie dał o sobie znać w dwóch ostatnich spotkaniach, zdobywając po 32 punkty zarówno przeciwko Wiśle, jak i Wybrzeżu.
O niezłomności i fizycznej odporności legendy Hawks krążą wręcz niewiarygodne opowieści. Na przykład podczas Meczu Gwiazd w 1958 roku wystąpił z ciężkim gipsem na usztywnionej, złamanej lewej ręce. Mimo poważnej kontuzji zanotował fantastyczne 28 punktów i 26 zbiórek – wówczas oba wyniki były rekordami All-Star Game. W jednej z akcji Russell dwukrotnie zablokował jego rzut, lecz Pettit ze złamaną ręką dwa razy zebrał piłkę po własnych próbach, by za trzecim razem wreszcie trafić do kosza.
Dzisiejszy Mecz Gwiazd trudno jednak porównywać do tego, czym był w tamtych latach. Wówczas pojedynki Wschodu z Zachodem traktowano znacznie poważniej, a sam zainteresowany po latach wspominał, że przypominały one prawdziwą wojnę:
– To nie było tak jak dzisiaj. […] Chcieliśmy wygrać.
Z parkietów tamtej ery pochodzi także jedna z najbardziej zabawnych anegdot związanych z Wiltem Chamberlainem. Po jednym ze spięć pod koszem w stronę Pettita ruszył wściekły, potężnie zbudowany „The Stilt”. Bob po latach wspominał tę sytuację z rozbrajającą szczerością:
– Spojrzałem w górę i zobaczyłem Wilta. Wyglądał, jakby zamierzał oderwać mi głowę. Kiedy zobaczyłem, że idzie w moją stronę, zrobiłem to, co zrobiłby każdy zdrowy na umyśle amerykański chłopak. Zacząłem się wycofywać.
Najważniejszy moment kariery Pettita nadszedł w Finałach NBA w 1958 roku. Rok wcześniej, w siódmym meczu finałów, jego rzut w ostatniej sekundzie dogrywki wyskoczył z obręczy, dając tytuł Celtics. Wkrótce przyszedł jednak czas na słodki rewanż.
W rozstrzygającym, szóstym meczu serii Pettit rozegrał jeden z najlepszych meczów w swojej karierze, zdobywając aż 50 punktów. Co najbardziej niesamowite, w czwartej kwarcie rzucił aż 19 z ostatnich 21 punktów swojej drużyny, prowadząc Hawks do zwycięstwa 110:109 i jedynego mistrzostwa w historii organizacji.
Wyczyn ten przeszedł do historii z jeszcze jednego powodu: były to jedyne Finały NBA w latach 1957–1966, których nie wygrał Boston z Billem Russellem w składzie. Ponadto wyczyn Pettita z 50 punktami w meczu decydującym o mistrzostwie pozostał niepowtórzony przez kolejne 63 lata. Dopiero w 2021 roku podobnego wyczynu dokonał Giannis Antetokounmpo, który także rzucił 50 punktów w szóstym meczu finałów, zapewniając Milwaukee Bucks tytuł.
Po sezonie 1964-65, w którym problemy z kolanem ograniczyły go do zaledwie 50 występów, Pettit niespodziewanie zdecydował się zakończyć karierę. Miał wówczas zaledwie 32 lata.
Zostawił po sobie dorobek, który zdumiewa do dziś: był pierwszym MVP w historii NBA, pierwszym koszykarzem, który przekroczył granicę 20 000 punktów (zgromadził ich łącznie 20 880), a przez wszystkie 11 sezonów w lidze ani razu nie schodził poniżej średnich 20 punktów i 12 zbiórek na mecz. Co roku był też wybierany do Meczu Gwiazd, a nigdy nie zakończył rozgrywek niżej niż na siódmym miejscu w klasyfikacji strzelców. Przez krótki moment w sezonie 1961-62 pełnił nawet rolę grającego trenera Hawks, prowadząc zespół w sześciu spotkaniach i notując bilans 4–2.
Po zakończeniu kariery przez kilka lat komentował jeszcze mecze akademickie SEC, ale szybko z tego zrezygnował — jak sam tłumaczył, „miał już dość” i chciał zająć się czymś innym. Powrócił więc do rodzinnego Baton Rouge. Przez 23 lata pracował w bankowości, a w 1988 roku przeszedł do doradztwa finansowego. W oficjalnym oświadczeniu opublikowanym po jego śmierci władze Atlanta Hawks napisały:
– Wyznaczył standard doskonałości, który do dziś inspiruje kolejne pokolenia zawodników i kibiców. Jego niezwykła pracowitość, duch rywalizacji oraz oddanie koszykówce pomogły ukształtować tożsamość naszej organizacji.
Bob Pettit pozostawił po sobie spuściznę prawdziwego pioniera, który pomógł utorować drogę współczesnym gwiazdom koszykówki. Jego koszulka z numerem 9 do dziś wisi pod sufitem hali w Atlancie, przypominając o zawodniku, który nigdy nie przestawał walczyć o kolejną piłkę, kolejny rzut i kolejną szansę.
Dodaj PROBASKET do preferowanych źródeł w wyszukiwarce Google!
Sprawdź też kanał PROBASKET na WhatsAppie! Dołącz do obserwowania go, aby nie przegapić najnowszych informacji ze świata NBA. A może wolisz korzystać z Google News? Znajdziesz nas też tam. Zapraszamy!
Wspieraj PROBASKET
