W historii Finałów NBA niewiele jest momentów, w których zawodnik drugiego szeregu staje się centralną postacią widowiska, rzucając na szalę własne zdrowie. Edycja z 2015 roku pokazała jednak brutalne oblicze rywalizacji na najwyższym poziomie. Matthew Dellavedova, niepozorny australijski rozgrywający Cleveland Cavaliers, zderzył się z niemal niemożliwym zadaniem powstrzymania Stephena Curry’ego. Misja ta, choć przeszła do legendy, o mało nie skończyła się dla niego tragicznie.
Kiedy w pierwszym meczu Finałów NBA w 2015 roku Kyrie Irving doznał złamania rzepki kolanowej, wielu spisało Cleveland Cavaliers na straty. Ciężar obrony przeciwko świeżo upieczonemu MVP sezonu regularnego, Stephenowi Curry’emu, spadł na barki mierzącego 191 centymetrów, niewybranego w drafcie rezerwowego – Matthew Dellavedovy. Od początku wyglądało to na zadanie z gatunku tych niewykonalnych. Steph nieustannie poruszał się bez piłki, wciągając swoich obrońców w wyczerpujący pościg przez kolejne potężne zasłony stawiane przez jego kolegów z Golden State Warriors.
– To jasne, że uganianie się za Stephem było zadaniem niewykonalnym. On nigdy się nie męczył, a dodatkowo [Andrew] Bogut, Draymond [Green] i David Lee próbowali mnie zabić na zasłonach – wspominał po latach Australijczyk w programie swojego byłego kolegi z Cavs, Richarda Jeffersona.
Podczas przerw na żądanie zmęczenie 24-letniego wówczas koszykarza było widoczne gołym okiem. Koledzy z drużyny próbowali podtrzymać go na duchu, ale jego ciało odmawiało posłuszeństwa. Jak sam przyznał: – Pamiętam tylko, jak schodziłem na przerwy na żądanie, a Mike Miller i James Jones łapali mnie za ramię, mówiąc: „Musisz walczyć o każdą bezpańską piłkę.” A moja głowa po prostu chwiała się bezwładnie.
Prawdziwy dramat rozegrał się jednak po trzecim spotkaniu Finałów. Dellavedova zaliczył wtedy występ życia – w 38 minut zdobył 20 punktów, pięć zbiórek i cztery asysty, pomagając Cavs objąć prowadzenie 2–1 w serii. Gdy jednak opadły emocje i zeszła adrenalina, jego organizm zapłacił za ten wysiłek ogromną cenę. Skrajne odwodnienie i wycieńczenie sprawiły, że Australijczyk niemal całkowicie opadł z sił.
– Wszedłem do szatni, wysłuchałem przemowy i nagle złapały mnie skurcze. Steve [Spiro, trener przygotowania fizycznego] i UK [Nakayama] zabrali mnie na zaplecze. Rozcięli moje spodenki i próbowali okładać mnie lodem, bo nie dało się ich zdjąć. Miałem skurcze zarówno mięśni czworogłowych, jak i dwugłowych uda, więc nie dało się rozciągnąć jednych, nie powodując skurczu drugich. Byłem w prawdziwym świecie bólu. W końcu po prostu mnie podnieśli i wsadzili do lodowatej kąpieli aż po szyję. Siedziałem tam, a skurcze powoli zaczęły ustępować – kontynuował mistrz NBA z 2016 roku.
Sytuacja była na tyle poważna, że sztab medyczny podjął decyzję o natychmiastowej hospitalizacji koszykarza w Cleveland Clinic. Przy zaledwie jednym dniu przerwy między meczami, jedyną szansą na postawienie Dellavedovy na nogi było całonocne podawanie kroplówek w szpitalu. Wbrew pozorom, sytuacja była wyjątkowo poważna.
– Uwielbiam Delly’ego, ale gość niemal umarł, kryjąc Stephena Curry’ego. Nie, mówię całkiem serio – on naprawdę był bliski śmierci. Mamy nagranie, na którym ten facet siedzi w lodowej kąpieli dosłownie po szyję tuż po tym, jak próbował go kryć – ujął to dosadnie kolejny z ówczesnych graczy Cleveland, J.R. Smith, gdy w 2023 roku był gościem podkastu JJ-a Redicka „The Old Man and The Three”.
Choć Cavaliers ostatecznie przegrali tamte Finały 2-4, defensywna postawa rezerwowego z antypodów zapisała się w historii NBA. Po tym, jak w drugim meczu serii zatrzymał Curry’ego na fatalnej skuteczności 5/23 z gry (co było jednym z najgorszych rzutowo meczów w play-offowej karierze gwiazdora Warriors), media i kibice okrzyknęli go pogromcą MVP.
Ta narracja rozwścieczyła jednak samego Stepha. Jak wspominał Andrew Bogut, pochwały pod adresem Australijczyka podziałały na Curry’ego jak płachta na byka. W ostatnich trzech meczach serii lider Golden State zdobywał średnio 28 punktów na skuteczności 48,6% z gry, udowadniając, że nikt nie jest w stanie całkowicie go zatrzymać. Wysiłek fizyczny odbił się również na samym Dellavedovie. W meczach 4–6 notował średnio zaledwie 5,3 punktu, a jego defensywna intensywność wyraźnie spadła.
Ostatecznie jednak spędził w NBA dziewięć sezonów. Być może jego statystyki nigdy nie rzucały na kolana (w Finałach 2015 było to średnio 7,5 punktu i 2,7 asysty), to już całościowo kariera była świadectwem czystej determinacji i woli walki. Stał się jednym z ulubieńców widowni w Cleveland, zwłaszcza gdy rok później, w 2016 roku, Cavs zrewanżowali się Warriors, odrabiając historyczną stratę 1-3. Zresztą całkiem niedawno Matthew, wraz z kolegami z mistrzowskiego składu, spotkał się w Europie, by wspólnie świętować 10-lecie tamtego historycznego triumfu.
Po mistrzowskim sezonie Dellavedova występował jeszcze w Milwaukee Bucks i Sacramento Kings, by ostatecznie powrócić do ojczyzny. Dziś wciąż gra profesjonalnie w barwach Sydney Kings w lidze australijskiej, gdzie asystentem trenera jest jego dawny rywal – Andrew Bogut.
To właśnie takie historie, jak ta z 2015 roku, zbudowały wokół Dellavedovy kult, który przetrwał długo po zakończeniu tamtych Finałów. Australijczyk nie był największą gwiazdą Cavaliers, nie miał imponujących warunków fizycznych ani statusu zawodnika, który miał decydować o losach spotkań. A jednak w serii przeciwko Warriors rzucił się do walki z Currym, jakby od tego zależało jego życie.
Nic dziwnego, że właśnie z tamtego okresu pochodzi jego najbardziej charakterystyczny przydomek – „Outback Jesus”. „Outback” nawiązywał oczywiście do Australii, natomiast „Jesus” do charakterystycznej brody i długich włosów, które nadawały mu wygląd rodem z biblijnych przedstawień.
I trudno o lepszy obraz Dellavedovy niż ten z tamtych Finałów: Australijczyk siedzący po szyję w lodowej kąpieli po tym, jak przez kilkadziesiąt minut próbował uprzykrzyć życie jednemu z najlepszych koszykarzy świata. „Outback Jesus” nie potrzebował wielkich statystyk ani efektownych zagrań. Wystarczyło, że za każdym razem był gotów zrobić dla swojej drużyny jeszcze jeden krok więcej.








